Scheiden, schikken, schoonmaken, standaardiseren en standhouden. Het 5S-model is voor Wolters Metaaltechniek een middel om constant kleine kwaliteits- en productiviteitsstappen te maken. Net als de uitbreiding voor de productielocatie en een nieuwe cleanroom. Een gesprek tussen ondernemers en branche-adviseur van de Koninklijke Metaalunie over de gunfactor en meebewegen met de klant: “Als het alleen om de prijs gaat, kunnen we beter stoppen.”
Buitendienstadviseur Eelco Wildschut heeft voor dit gesprek niet toevallig Wolters Metaaltechniek (WMT) uit Spankeren uitgekozen. WMT staat voor hem symbool voor zoveel andere metaalbedrijven in Nederland. “Hoogwaardig, prachtig, maar bescheiden. Vertel wat je doet!” Eigenaar Fred Wolters en werkvoorbereider Femke Wolters herkennen het wel. Ze zitten als verspaner vooral als toeleverancier in eindproducten. Onmisbaar, maar vaak voor de buitenwacht nogal onzichtbaar. Maar geen chipmachine zonder producten uit de Nederlandse metaalindustrie. Eelco: “Wat ik zo knap vind aan Wolters, is dat ze vanuit een stabiele basis toch constant innoveren en investeren en zo blijven groeien. Ze bewegen daarbij altijd heel knap mee met de klant.”
5S-model
Zo hebben ze in Spankeren net een extra nieuwe bedrijfsruimte gerealiseerd (+600 m2), een nieuwe 5-asser (Yasda) aangeschaft en een cleanroom (ISO-klasse 6) gebouwd zodat ze zelf kunnen reinigen. Femke: “Besteed je reinigen uit, dan ben je zo weken verder qua leveren. En de klant van nu wil just-in-time.” De cleanroom maakt het voor Wolters Metaal ook makkelijker te kunnen leveren op Grade 2 niveau. Ook zo’n voorbeeld van meebewegen met klanten. Fred: “Primair bieden we dit niveau voor één specifieke klantenkring, maar zo kun je natuurlijk ook weer nieuwe klanten binnenhalen; kost gaat daarbij voor de baat uit.” En zo heeft Femke zich de laatste tijd ook gestort op de verdere implementatie van het 5S-model . Het Japanse Lean-model gericht op een opgeruimde, veilige en efficiënte werkomgeving. Het vermindert verspilling (zoals zoeken of wachten) door vijf stappen: scheiden, schikken, schoonmaken, standaardiseren en standhouden. Femke: “We betrekken daarbij onze medewerkers en die snappen ook dat als iets een tijd onaangeroerd blijft, je het beter weg kunt doen.”
Arbeidsproductiviteit
Het zijn allemaal kleine interventies die samen echter een stabiel, groeiend bedrijf maken en bijdragen aan arbeidsproductiviteit. Volgens Eelco is dat ook nodig. “De Nederlandse MKB-maakindustrie heeft geweldige vooruitzichten. ASML heeft laten weten dat de chipindustrie sterk aantrekt en defensie moet mega gaan investeren. Goed voor de MKB-maakindustrie. Maar we hebben wel concurrentie uit Azië.
Die concurrentie kun je onder andere aan door meer lean te werken.” Metaalunie heeft recentelijk een AKR-tool ontwikkeld die via de betreffende buitendienstadviseur is op te vragen. Centraal staan daarbij de elementen Arbeidsproductiviteit, Kosten en Rendement. Zo kan een bedrijf op jaarbasis de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit vergelijken. Eelco: “Overall zien we dat de arbeidsproductiviteit al jaren daalt in Nederland. Veel bedrijven staan wat betreft innovatiekracht stil of kachelen zelfs achteruit. Arbeidsproductiviteit is een speerpunt van Metaalunie binnen de landelijke thema’s ‘Innovatie’, ‘Vakkrachten’ en ‘Duurzaamheid’.” Fred: “Dus zetten we ook steeds meer robots in die in de avonduren onbemand kunnen werken.”
Draait om relatie
Volgens Fred en Femke is wat ze qua verspanen doen in Spankeren, geen rocket-science. Ze verspanen (frezen, draaien en draadvonken) voor de semi-conductor industrie, machinebouw, chemie, bouwen onderdelen voor spectrometers. Fred: “Iedereen kan een machine neerzetten, maar uiteindelijk draait het om de klantrelatie en de samenwerking tussen jezelf als ondernemer met je medewerkers. Als we op prijs moeten gaan concurreren met Azië, kan ik beter stoppen.”
‹‹ Collectief heeft een kracht, zodat we ons als kleine spelers niet laten uitspelen ››
Eelco zegt dat de gunfactor een grote rol speelt. “Jullie worden gezien als een familiebedrijf waar mensen zich thuis voelen.” Qua kansen in de markt (chips, defensie) zegt Wolters: “Ja, die kansen zijn er. Het lijkt of het gaat stormen in de markt en dat we het samen ‘niet gedaan krijgen qua workload’. Maar je moet oppassen voor kuddegedrag. Je moet je met je bedrijf niet op één segment storten. Want als het dan minder gaat, heb je direct een probleem. En defensie betaalt echt ook niet altijd de hoofdprijs. Spreiden blijft belangrijk.” De huidige energieprijs nekt WMT nog niet. Fred: “Al hebben we soms ‘leuke’ discussies met bestaande klanten over kosten die we genoodzaakt zijn door te berekenen. Dat is best lastig omdat je bestaande contracten hebt. Bij nieuwe klanten is die prijsonderhandeling wat makkelijker.”
Collectieve stem
Bij WMT zijn ze blij lid te zijn van Metaalunie. Fred: “Het helpt toch beter als je collectief iets roept dan alleen als relatief kleine partij (20 fte, red.) zoals wij. Collectief heeft een kracht, zodat we ons als kleine spelers niet laten uitspelen.” Eelco hamert in het gesprek nog maar eens op arbeidsproductiviteit. “We moeten iets in Nederland. Tom Poes verzin een list. Dat kan door automatisering en robotisering, maar het zit ‘m ook in bijvoorbeeld zo’n 5S-model waar WMT mee werkt.” Femke: “Dat lijkt iets kleins, maar voor ons wel een hulpmiddel om op Grade 2 niveau te kunnen werken. Elk middel om vervuiling op een product te voorkomen helpt. Dat begint met een schone opgeruimde productieruimte.” 5S…. Met een extra S van Spankeren.