Toen het boek Beter is Meer net uit was, zei een beleidsmedewerker van een brancheorganisatie iets dat me is bijgebleven: “Leuk boek, maar ondernemers in de MKB-maakindustrie lezen niet.” Natuurlijk begreep ik wat hij bedoelde. De gemiddelde ondernemer neemt niet de tijd voor het lezen van managementboeken. Maar juist nu vind ik het een gevaarlijke uitspraak.
In de weken vooraf aan het schrijven van deze column verschenen er allerlei publicaties van economen van TNO, Rabobank en ING over het achterblijven van de arbeidsproductiviteitsgroei in Nederland. De boodschap is helder: we creëren per gewerkt uur te weinig extra waarde en dat tast op termijn onze concurrentiekracht en welvaart aan. We kunnen niet zo doorgaan.
Tegelijkertijd nam in delen van de maakindustrie de druk alweer toe. Bedrijven als ASML verhoogden recent de verwachtingen na een sterke orderinstroom. In de keten wordt opnieuw gekeken naar capaciteit, leverzekerheid en opschaling. De druk wordt er bij menig MKB-maakbedrijf verder opgezet, na een relatief rustige periode. Als je die ontwikkelingen ziet, en ook het tempo ervaart waarin ze elkaar opvolgen, dan krijgt lezen ineens een andere context. Dan gaat het over jezelf verdiepen in ideeën die je helpen om beter met druk vanuit de markt en vernieuwing om te gaan.
Want precies daar zie ik nu een risico ontstaan. Als oplossing voor arbeidsproductiviteit hebben we het veel over technologie: digitalisering, AI, robotisering en slimme fabrieken. Begrijpelijk, want techniek is ook echt belangrijk. Maar in te veel MKB-maakbedrijven krijgen we die techniek niet goed en/of te langzaam werkend. Techniek vraagt om slagkracht en veerkracht voor implementatie. En dat zit toch echt in mensen. Extra druk in de keten legt ook zelden als eerste een technologietekort bloot. Het eerst wat zichtbaar wordt, is hoe snel mensen zelf kunnen schakelen. Dat bepaalt de snelheid en de effectiviteit waarmee bedrijven omgaan met deze kansen en knelpunten.
Mijn ervaring is dat de uitspraak “ondernemers lezen niet” half waar is. De echt goede ondernemers hebben namelijk altijd al gelezen. Ze zoeken in boeken lessen die ze kunnen toepassen in hun processen en hun leiderschap. Jezelf ontwikkelen is geen luxe, het is ondernemerschap en voorbeeldleiderschap. Ik krijg wekelijks berichten van ondernemers die het verschil maken op basis van de inzichten uit mijn boek Beter is Meer. Het is nooit te laat om te starten met lezen.
INGENIEUR PIETER PEELEN
PRODUCTIVITEITSEXPERT, AUTEUR EN AANVOERDER VAN BETER IS MEER