Minister-president Rob Jetten bracht half april een werkbezoek aan de MKB-maakindustrie in de kop van Noord-Holland, op uitnodiging van MKB-Nederland en Koninklijke Metaalunie. Hij bezocht de Metaalunieleden Abuco en HGG, twee bedrijven die laten zien wat de Nederlandse maakindustrie in huis heeft. Het bezoek maakte indruk: niet alleen op de minister-president zelf, maar ook op de ondernemers die hem ontvingen.
Bij staalbedrijf Abuco B.V. in Middenmeer, dat wereldwijd staalconstructies, buizen en hijs- en hefmiddelen levert, sprak Jetten met CEO Gijs Bakker. Het gesprek ging over de kracht van de maakindustrie, maar ook over de weerbarstige realiteit van alledag. Bakker legde uit dat innovatie voor Abuco geen keuze is maar pure noodzaak. Productie verschuift steeds meer naar Oost-Europa, waardoor het bedrijf fors moet investeren om op kosten te kunnen blijven concurreren.
Een recent aangeschafte lasrobot doet het werk van vier handlassers. Tegelijk heeft die hightech aanpak een bijkomend voordeel: jongeren raken erdoor geïnteresseerd in het vak. Toch blijft het vinden én binden van personeel een hardnekkig probleem. Bakker wees ook op geopolitieke onrust, die ertoe leidt dat investeringsbeslissingen bij klanten worden uitgesteld of afgeblazen. En dan is er nog de netcongestie. Abuco heeft plannen om te verhuizen en te groeien, maar een nieuwe stroomaansluiting is voorlopig niet beschikbaar. Concrete groeiambities stranden daardoor op iets wat buiten de invloedsfeer van het bedrijf ligt.
Vakmanschap schaars, vraag groot
Ook iets meer dan twee deuren verderop bij HGG, producent van geavanceerde 3D-profielsnijmachines voor het snijden van buizen en balken, stapelde de minister-president de ene na de andere uitdaging op zijn netvlies. CEO Wiebe Wiersma was er trots op zijn bedrijf als voorbeeld van de Nederlandse maakindustrie te mogen presenteren. HGG ontwikkelt niet alleen machines maar ook
de bijbehorende software, en realiseert zestig procent van de omzet in de Verenigde Staten. Die afhankelijkheid maakt het bedrijf kwetsbaar: door een zwakkere dollar en invoerheffingen is HGG in korte tijd fors duurder geworden op de Amerikaanse markt. Wiersma wees daarnaast op de opkomst van goedkope Aziatische machines, die weliswaar veiligheidsrisico's met zich meebrengen maar nauwelijks worden gereguleerd. En net als bij Abuco vormt personeel de grootste rem op groei: het vinden en behouden van geschoold vakpersoneel blijft een structureel knelpunt.
Drie pijlers voor de toekomst
Metaalunievoorzitter Mark Helder overhandigde de minister-president drie pijlers voor een florerende MKB-maakindustrie: sterke maakketens, verhoging van de arbeidsproductiviteit en investeren in talent. Helder: "Wij zijn blij met de belangstelling van de minister-president voor onze sector en hoe MKB-maakondernemers in praktijk werken aan maatschappelijke oplossingen. Het is mooi om te zien dat
de minister-president hiervan onder de indruk is en het kabinet oog heeft voor de maakindustrie. We moeten wel tempo maken met concrete uitvoering van maatregelen, want de technologische ontwikkelingen gaan
razendsnel. Ik ben blij te horen dat het kabinet met een taskforce van ministers concreet aan de slag gaat met onze aanbevelingen."
Ruggengraat van de economie
De minister-president was zichtbaar geraakt door wat hij zag. Hij prees het ecosysteem van bedrijven en onderwijsinstellingen dat hij aantrof en noemde de samenwerking met opleidingen een voorbeeld voor de rest van Nederland. Jetten: "In Den Haag wordt wel eens vergeten hoe belangrijk het mkb is voor de Nederlandse economie." Hij vond het indrukwekkend om te zien hoe bedrijven in de kop van Noord-Holland niet alleen producten maken, maar ook de machines innoveren die daarvoor nodig zijn. Het kabinet wil werken aan minder en eenvoudiger regelgeving, betaalbare elektriciteitskosten en voldoende technisch talent. Jetten kondigde aan dat een taskforce van ministers concreet aan de slag gaat met de aanbevelingen van Metaalunie. Voor de sector is dat een hoopvol signaal, al benadrukken zowel Helder als de bezochte ondernemers dat het nu aankomt op daadkracht en snelheid.